بیت کوین را بهتر بشناسیم - بخش دوم

ارز دیجیتال یا پول دیجیتال به تازگی در جهان مطرح شده، بیت کوین یکی از مشهورترین و رایج‌ترین ارزهای دیجیتال است که اقبال عمومی به آن باعث بالا رفتن ارزش مادی و امکان خرید و فروش با آن شده است. در سال 2009 که این ارز به جهان معرفی شد کمتر کسی حاضر به استخراج و خرید آن بود ولی امروز برخی از فروشگاه‌هایی اینترنتی در جهان در قبال کالا و خدمات خود بیت کوین دریافت می‌کنند. رشد این پول به قدری شدید بود که به یکباره کارشناسان اقتصاد را شوکه کرد و بسیاری از افراد را برای سرمایه‌گذاری به سوی استخراج یا خرید آن سوق داد. در بخش اول گفتیم که بیت کوین چطور پدید آمد اکنون ببینیم بیت کوین با سایر پول‌ها چه تفاوت‌هایی دارد و چرا کارشناسان به آینده آن با امیدواری نگاه می‌کنند و کدام ویژگی‌ها این ارز آن را به سوی جهانی شدن روانه کرده است؟

بیت کوین یک پول دیجیتال است که نحوه انتقال آن به صورت الکترونیکی است. این پول به صورت مستقیم تبادل شده و از دخالت واسطه‌ها (بانک‌ها، نهادهای دولتی و موسسه‌های مالی) جلوگیری می‌کند. در تولید آن هیچ دولتی نقش ندارد و از این جهت است که آن را پول غیر متمرکز می‌نامند. همه اعضا در شبکه بیت کوین حق رأی دارند. برای استفاده از آن نیازمند کیف پول ذخیره هستید که پول در آن ذخیره شده ارسال یا دریافت می‌گردد. شبکه بیت کوین امن است و هر فرد می‌تواند امنیت کیف پول خود را ارتقا بخشد.

 

بیت کوین پول غیر متمرکز

همه پول‌های غیر دیجیتال متمرکز هستند یعنی در نهایت در دست یک سازمان یا دولت قرار دارند و کنترل می‌شوند، بانک مرکزی یا سیاست‌های اقتصادی یک حکومت تشخیص می‌دهد پول جدیدی چاپ شود یا چطور انتقال پیدا کند، کشورها در پول ملی خود دخالت‌ دارند و بنابراین این پول‌های ملی مالکی دارند که برایش تصمیم می‌گیرد حتی اگر مانند یورو مالک آن بخش عظیمی از کشورها باشند باز دولت‌ها این مالکیت را دارند و نه مردم؛ اما کسی مالک بیت کوین نیست زیرا پولی غیر متمرکز بوده و کسی آن را کنترل نمی‌کند مگر تمامی افرادی که آن را خریدند و استخراج کردند. تمامی اعضای بیت کوین برای اعتبار یک بیت کوین بر روی بستر بلاک چین رأی داده و در واقع آن‌ها مالک بیت کوین هستند. هر کسی که از بیت کوین استفاده می‌کند به اندازه سهم خود مالک بیت کوین است و در روند اعتباربخشی و انتقال آن نقش دارد و در عین حال دست حکومت‌ها، دولت‌ها، بانک جهانی پول و بانک‌های بین‌المللی از این ارز کوتاه شده است و این پول غیر قابل کنترل است.

 

معامله بدون واسطه

در نقل و انتقالات مالی لازم است که مؤسسات مالی به عنوان واسطه قرار گیرند و اعتماد مشتریان به این مؤسسات و بانک‌ها لازمه هر معامله و جابه‌جایی پول است. حال اگر موسسه‌ای از این اعتماد سوءاستفاده کند، ورشکست شود و یا نتواند به تعهدی که داده است عمل کند صاحب پول ضرر کرده است. بیت کوین که نه تنها پول دیجیتال که مجموعه فرآیندهای ارتباطی آن نیز هست این واسطه را از میان برمی‌دارد. دیگر واسطه‌ای برای انتقال پول وجود ندارد، دیگر نیازی به بانک نداریم. این ویژگی بیت کوین است که به آن همتا به همتا نیز گفته می‌شود و باعث محبوبیت آن شده است. انتقال مستقیم پول بین دو نفر که از دخالت هر عامل خارجی در آن جلوگیری شده است.

 

محدودیت در چاپ بیت کوین

بیت کوین محدودیت چاپ دارد. کلمه چاپ به عنوان اصطلاح برای بیت کوین به کار می‌رود زیرا بیت کوین هیچ شکل فیزیکی و مادی ندارد و کاملاً دیجیتال است. هر کس بیت کوینی می‌خرد یا آن را استخراج می‌کند قوانین اولیه این ارز دیجیتال که یک دانشمند ژاپنی در پروتکل بیت کوین نوشته است را می‌پذیرد. در این قوانین مشخص شده است که تعداد بیت کوین‌ها 21 میلیون واحد است و هرگز بیشتر نخواهد شد. ارزهای غیر دیجیتالی مانند دلار را بدون پشتوانه نیز ممکن است چاپ کنند. این محدودیت جلوی چاپ بیش از اندازه این واحد پول را می‌گیرد و ارزش آن را حفظ می‌کند.

خرید بیت کوین سرمایه‌گذاری معتبری است؟

با بالا رفتن قیمت بیت کوین سیل مشتریان برای خرید آن روانه شد تا این حد که گاهی مشتریان برای یافتن یک فروشنده معتبر مجبور بودند یک هفته منتظر بمانند. خرید این ارز دیجیتال به عنوان سرمایه‌گذاری مناسب برای آینده معرفی شده است و کارشناسان آن را پولی با آینده روشن می‌دانند ولی در واقع هیچ چیز مشخص نیست. ریسک این ارز دیجیتالی بسیار بالا است گاهی در مدتی کوتاه قیمت آن تا 80 درصد کاهش یافته یا در برخی مواقع یک روزه افزایشی ناگهانی دارد. سرمایه‌گذاری بر روی آن می‌تواند بسیار سودآور باشد ولی ممکن است در آینده‌ای نه چندان دور هیچ خبری از بیت کوین باقی نماند، در واقع هیچ کارشناسی نمی‌تواند ادامه‌دار بودن آن را با صراحت پیش‌بینی کند. اینکه خرید بیت کوین نوعی سرمایه‌گذاری جدید است را بسیار می‌شنویم ولی کسی نمی‌داند در نهایت می‌توان از این پول برای خریدهای روزانه استفاده کرد یا راه درازی برای استفاده از ارزهای دیجیتال به جای پول‌های امروزی باقی مانده است.

 

چه موانعی بر سر راه بیت کوین قرار دارد

هیچ دولتی با این ارز مخالف جدی نداشته است و کسی آن را غیرقانونی اعلام نمی‌کند ولی پول‌های دولتی شناس (در مقابل بیت کوین که ناشناس است) مهم‌ترین عامل عدم استقرار جهانی آن هستند. پول‌های قابل کنترل که توسط دولت‌ها مدیریت می‌شوند برای هر دولتی جذابیت بیشتری دارد تا بیت کوین که از کنترل او خارج است.