۷ فستیوال از جشنواره‌های برتر تئاتر دنیا

جشنواره تئاتر یکی از قدیمی‌ترین انواع جشنواره‌های هنری جهان است. از زمان یونانیان باستان، تئاترهای کلاسیک در جشنواره‌های مذهبی اجرا و به خدایان تقدیم می‌شدند. امروزه نیز تئاتر یکی از پرمخاطب‌ترین هنرهای زنده دنیا به حساب می‌آید. چیزی که تئاتر را از بقیه هنرها متمایز می‌کند زنده بودن آن است. ارتباط مستقیم بازیگران روی صحنه با یکدیگر و ارتباط بازیگران و مخاطبان، صحنة تئاتر را به مکانی پرشور برای تبادلی انسانی تبدیل می‌کند. جشنواره‌های تئاتر بهترین مکان برای گرد‌ هم آوردن این شور و انرژی است. جایی که گروه‌های مختلف تئاتری، کارگردانان، تولید‌کنندگان، مخاطبان و سرمایه‌داران دور هم جمع می‌شوند و علاوه بر سرگرمی و یادگیری و تبادل ایده، گاهی به تجارت تئاتر هم می‌پردازند. در این مقاله به معرفی تعدادی از معروف‌‌ترین جشنواره‌های تئاتر دنیا می‌پردازیم.

 

۱.جشنواره چخوف

جشنواره بین‌المللی تئاتر چخوف در سال 1992 تأسیس شد. بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال 1991، اتحادیة تئاتر جماهیر شوروی تصمیم گرفت با تأسیس این جشنواره هویت تازه‌ و یکپارچه‌ای برای خود به وجود آورد و در مبادله فرهنگی میان کشورهای جهان نقش ایفا کند. جشنواره بین‌المللی تئاتر چخوف که در فاصله زمانی می تا جولای (اردیبهشت تا تیر) هر سال در مسکو برگزار می‌شود برای عاشقان تئاتر رویدادی پرشور و نشاط به حساب می‌آید. این جشنواره قصد دارد با هدف گسترش مخاطب، تئاتر را به زندگی همه مردم پیوند دهد.

 

۲.جشنواره ادینبروگ فرینج

شاید بتوان گفت یکی از مشهورترین جشنواره‌های هنرهای نمایشی در جهان جشنواره ادینبورگ فرینج است. این جشنواره که در اوت هر سال (مرداد و شهریور) به مدت سه هفته در ادینبرو پایتخت اسکاتلند برگزار می‌شود جشنواره‌ای غیررقابتی است و از کمیتة انتخاب و داوری در آن خبری نیست. جشنواره ادینبورگ بهترین مکان برای نمایش تئاترهای تجربی و آوانگاردی است که به جشنواره‌های محافظه‌کارتر راه نمی‌یابند. این جشنواره از نام‌های بزرگ دنیای سرگرمی گرفته تا هنرمندان ناشناس، همه را به خود جلب می‌کند و شامل بخش‌های زیادی از جمله تئاتر، کمدی، رقص، سیرک، کاباره، نمایش‌های کودکان، نمایش‌های موزیکال، اپرا و غیره است.

 

۳.جشنواره دوبلین

جشنواره تئاتر دوبلین رویدادی سالانه است که در ماه سپتامبر و اکتبر (شهریور و مهر) در دوبلین، پایتخت ایرلند برگزار می‌شود. برگزاری این جشنواره در قلب شهر دوبلین، سالانه هنرمندان و مسافران زیادی را از سراسر جهان به شهر ایرلند می‌کشاند و باعث جنب و جوش اجتماعی و فرهنگی این شهر می‌شود.

جشنواره تئاتر دوبلین قدیمی‌ترین جشنوارة تخصصی تئاتر اروپا است که توسط برندان اسمیت در سال 1957 تأسیس شد. این جشنواره یکی از رویدادهای هنری مهم پس از جنگ جهانی دوم است که به منظور ایجاد تفاهم فرهنگی بین کشورهای جهان ایجاد شد. در طول پنج دهه گذشته، این جشنواره با کمک هنرمندان بزرگ تئاتر قرن بیستم ایرلند توانست پنجره‌ای از فرهنگ و تئاتر ایرلندی را به روی تئاتر جهان باز کند. جشنواره دوبلین علاوه بر گرد هم آوردن تئاترهای مهم ایرلند و جهان، فعالیت‌های جنبی دیگری را هم در برنامه خود دارد. از جمله؛ اجرای نمایش برای کودکان، پشتیبانی از هنرمندان و حمایت از کارهای آینده آنها، برگزاری کارگاه‌های رایگان با حضور هنرمندان و گفتگوی آزاد با آنها.

 

۴. جشنواره یونایتد سولو

جشنواره تئاتر یونایتد سولو معتبرترين جشنوارة مونولوگ تئاتر به شمار می‌آید که هر ساله در نیویورک برگزار می‌شود. این جشنواره به نمایش‌های متنوع یک نفره اختصاص دارد و تمرکز آن بیشتر به توانایی‌ها و ویژگی‌های منحصر به فرد اجراکنندگان معطوف شده است. مخاطبان از طریق  مونولگ‌ها یا نمایش‌های انفرادی می‌توانند با فرهنگ‌ها و سنت‌های مردم کشورهای مختلف آشنا شوند. در این جشنواره نمایش‌های انفرادی در بخش‌های داستان‌گویی، نمایش عروسکی، رقص، نمایش‌های چندرسانه‌ای، بداهه‌نوازی، استندآپ کمدی و نمایش‌های جادوگری به رقابت با هم می‌پردازند.

 

۵.جشنواره آوینیون

یکی از مهم‌ترین و بزرگ‌ترین رویدادهای هنری اروپا بدون شک جشنواره‌ای است که هر سال در ماه ژوئیه (دی و بهمن) در شهر تاریخی آوینیون برگزار می‌شود. این شهر باستانی که در جنوب فرانسه واقع شده با معماری قرون وسطایی بهترین مکان برای برگزاری جشنواره‌ای برای تئاتر است. جشنواره تئاتر آوینیون در سال 1947 توسط ژان ویلار تأسیس شد. بیشتر نمایش‌های اصلی این جشنواره در محوطه باز و حیاط تاریخی کاخ پاپ اجرا می‌شوند، ولی به جز حیاط اصلی و سالن‌های اجرای تئاتر، خیابان‌های آوینیون هم در مدت جشنواره، میزبان گروه‌های مختلف تئاتر از سراسر دنیا می‌شوند. به طوری که اگر کسی پول خرید بلیت تئاتر را هم نداشته باشد می‌تواند با دیدن اجراهای خیابانی از این جشنواره لذت ببرد. آوینیون علاوه بر تئاتر به موسیقی، اپرا، پرفورمنس و رقص نیز می‌پردازد. همچنین در زمان برگزاری جشنوارة تئاتر آوینیون، جشنواره‌های کوچک دیگری هم در سطح شهر برگزار می‌شوند و شهر آوینیون را به مرکز هنر و شور و هیجان تبدیل می‌کنند. جشنواره آوینیون از دو بخش «IN» و «OFF» تشکیل شده است که بخش «IN» بخش اصلی جشنواره و بخش «OFF» بخش بیرون از جشنواره است.

 

۶.جشنواره کرالا

جشنواره بین المللی تئاتر کرالا هر ساله در ماه دسامبر (آذر و دی) در شهر تریسور در ایالت کرالای کشور هند برگزار می‌شود.  این جشنواره از سال 2008 توسط آکادمی کرالا سانگتیا ناتاکا و اداره فرهنگی دولت کرالا سازماندهی شد و سالانه میزبان گروه‌های مستقل تئاتری، تئاترهای تجربی و معاصر از سراسر جهان است.

 

۷.جشنواره تئاتر یونان باستان

بدون شک برای درک کامل هنر تئاتر باید به سراغ منشأ باستانی این هنر نمایشی برویم، یعنی یونان. جشنواره بین‌المللی تئاتر یونان باستان بهترین مکان برای غوطه‌ور شدن در تفسیرهای کلاسیک و مدرن نمایشنامه‌های یونانی است. این جشنواره هر سال در ماه جولای (تیر) میزبان گروه‌های تئاتر از هر چهار گوشه جهان می‌شود تا نمایشنامه‌های یونان باستان را به زبان‌ کشورهای خودشان در آمفی‌ تئاترهای روباز و باستانی سراسر یونان اجرا کنند.